ایا تابع تولید سلامت در جوامع مختلف به یک شکل است؟

بدبد نبودخوبعالیفوق العاده (1 رای, میانگین: 5٫00 از 5)
Loading...

 

ایا تابع تولید سلامت در جوامع مختلف به یک شکل است؟

یکی از موارد مورد بحث بین سیاستگذاران و مدیران بخش سلامت چه در سطح

بین المللی، چه منطقه ای و ملی میزان منابع اختصاص یافته به بخش سلامت می باشد.

در تلاش براي رفاه نوع بشر، سلامتي، به عنوان وسيله و هدفي مهم و ارزشمند محسوب

ميشود. از اين رو اقتصاد دانان و سياست گذاران توجه زيادي در يافتن روش و مكانيزم

بهينه براي ارتقاي سلامتي جامعه داشته اند. در ساليان اخير اين تلاشها تأثيراتي ارزشمند

بر روي سلامتي ورفاه انسان ها در بسياري از نقاط جهان داشته اند .

به منظور تخمين تابع توليد سلامتي ، .برآورد كارايي سيستم بهداشتي و شاخص سلامت تا

اندازه اي پيچيده به نظر ميرسد برخي از محققين شاخص اميد به زندگي در زمان تولد،( كه

عبارت است از تعداد سالهايي كه نوزاد تازه متولد شده زندگي خواهد كرد چنانچه الگوي

مرگ ومير در زمان تولد وي در طول زمان حيات او به همان شكل باقي بماند.) ، نرخ مرگ

و مير و تولد بخصوص براي كودكان و اطفال ،شاخص مخارج بهداشتي سرانه و شاخص

اختلال در سلامتي را براي اين منظور پيشنهاد داده و مورد استفاده قرار داده اند . در

مطالعات پيشين، بيش تر از اميد به زندگي و نرخ مرگ ومير و شاخص مخارج بهداشتي

سرانه براي برآورد كارايي سيستم بهداشتي يك جامعه استفاده مي شد اما در مطالعات

جديد از شاخص “اختلال در سلامتي”(Morbidity )استفاده مي شود.

سازمان و مدیریت نظام سلامت در کـشورهای مختلف

امریکا:

دولــت مرکــزی (وزارت بهداشــت و نیــروی انــسانی)، سیاست‌گذاری کلی، تعیین قوانین در سطح مملکتی، کمک به نظام بهداشت و درمان عمومی، مسئولیت تامین منابع و برنامه‌ریزی برای افرادی کـه بیمـه نیـستند (در قالـب مـدیکیر و مدیکیـد) و انجـام اصلاحات بهداشتی و درمانی را بر عهده دارد. به دلیل برنامه‌ریزی غیرمتمرکز، نقش دولت کمرنگ است، ولـی در برنامه‌ریزی کـلان نظام بهداشت و درمان، مجلس سـنا، نماینـدگان و رئـیس جمهـور، نقش عمده‌ای دارنـد، ضـمن آن کـه دولـت مـسئول سـازمان‌دهی و کنترل نحوه‌ی ارائه‌ی خدمات بهداشـتی و درمـانی بـرای آحـاد جامعـه است. در سطح ایالتی، برنامه‌ریزی عملیاتی بخش بهداشت و درمـان و توسعه و اجرای سیاست‌های بهداشتی و درمانی انجام می‌شود و در سطح بیمارستان، هیـأت مـدیره مـسئولیت تـدوین برنامـه‌هـای راهبردی را با همکاری کمیته‌های بیمارستانی بر عهده دارد.

استرالیا:

خدمات بهداشت و درمان در استرالیا، عمـدتا بـر ٢ پایـه اســتوار اســت: پزشــکان بخــش خــصوصی و نظــام فراگیــر خدمات بیمارستانی. نظام اصلی ارائه‌ی خـدمات بهداشـتی و درمـانی اسـترالیا نظام مدیکیر است و از سال ١٩٨٤ به عنوان یک نظام همگانی بیمه درمانی در استرالیا شروع به فعالیت کرد. بر مبنای این نظـام، بـرای تمام استرالیایی‌ها، دسترسی به مراقبت‌های سـلامتی و تجـویز دارو با قیمت‌های مصوب و مراقبت‌های بیمارستانی تـدارک دیـده شـده است. بودجه مراقبت‌های سلامتی استرالیا ٧٠ درصد از طرف دولـت تامین اعتبار می‌شود.

انگلستان:

مجلس نقش اصلی و بعـد از آن، نخـست وزیـر جایگـاه ویژه‌ای دارد. وزارت بهداشت وظیفه تعیین سیاسـت‌هـای عمـومی و تخصیص بودجه؛ ادارات منطقـه‌ای وظیفـه‌ی برنامه‌ریزی راهبـردی، کنترل بر فعالیت واحدهای درمانی؛ ادارات ناحیه‌ای، وظیفه‌ی بررسـی نیازهای شهروندان و اجرای خط مشی‌های ملـی و منطقـه‌ای را بـر عهده دارند. در سطح بیمارستان نیز هیات مدیره مـسئول تـدوین و تصویب برنامه راهبردی و بودجه بیمارستان است.

فرانسه:

دولت مرکـزی، وظیفـه‌ی تنظـیم طـرح کـلان بهداشـتی و درمانی مملکت، تدوین استانداردها و کنترل بر کیفیت مراقبت‌هـا را بر عهده دارد. وزارت رفاه و تامین اجتماعی نیز مسئول اصلی تحـت پوشش بیمه درمانی قرار دادن شهروندان است. شـهرداران در سـطح شهرها وظیفه‌ی برنامه‌ریزی عملیاتی، تعیـین نیازهـای جامعـه تحـت پوشش و کنترل خدمات بهداشتی و درمانی محله خود را بـر عهـده دارنــد. در ســطح بیمارســتان، برنامه‌ریزی راهبــردی را مؤســسات ناحیه‌ای و برنامه‌ریزی داخلی و مالی را هیأت مدیره انجام می‌دهند.

کانــادا:

دولــت (وزارت بهداشــت) مــسئولیت اصــلی در زمینــه‌ی سیاست‌گـذاری و برنامه‌ریزی بخـش بهداشـت و درمـان، اعطـای کمک‌های مالی به استان‌ها، بهبود وضعیت بهداشت و درمان جامعه و کنترل هزینه‌های درمانی را بر عهده دارد. اجرای طرح‌هـای بیمـه درمانی در استان، ارائه مزایـای درمـانی مکمـل و مـدیریت منـابع و برنامه‌ریزی امور درمانی نظیر برقراری استانداردها بر عهده ایالـت‌هـا است. شهرداری‌ها و مسئولان محلـی نیـز بیـشتر در زمینـه تـامین بهداشــت عمــومی بــرای شــهروندان فعالیــت مــی‌کننــد. در ســطح بیمارستان نیز، هیات مدیره، با همکـاری کمیتـه‌هـای بیمارسـتانی، مسئولیت نهـایی تـدوین و تـصویب برنامه‌ریزی داخلـی و بودجـه بیمارستان را بر عهده دارند.

دانمارک:

سیستم مراقبت بهداشتی و درمانی دانمارک، خدمات بیمارستانی و مراقبت‌های بهداشتی اولیه از جمله

برنامه‌های پیشـگیری را دربرمی‌گیرد. «مناطق»، مسئول ارائه‌ی مراقبت‌های بهداشتی اساسی مانند خدمات

بیمارستانی و خدمات بهداشتی اولیـه هسـتند. در حالی که «حکومت‌های محلی» مسئول ارائه‌ی خدماتی نظیر

مراقبت‌های پرستاری در منزل، معاینـات بهداشـتی نـوزادان، خـدمات بهداشتی مدارس و خدمات دندانپزشکی

هستند. تأمین مالی عمدتاً به‌وسیله‌ی مالیات‌ها صورت می‌گیرد. امـا گـاهی اوقـات بیمـاران پرداخت بخشی از

هزینه‌ها را به‌عهده دارند. در سال 1995، هزینه‌های خدمات بهداشتی و درمانی دولتی حدود 6/06 درصد تولیـد

ناخالص ملی را شامل می‌شد. همه‌ی افراد مقیم دانمارک تحت پوشش خدمات بهداشتی و درمانی بخش

دولتی هستند. سیستم بهداشت و درمان دانمارک بر سه مدیریت درمانی ملی، منطقه‌ای و محلی استوار

اسـت. وزارت سـلامت اساسـاً از طریـق درآمدهای ملی و تأمین اقتصادی در مناطقی که رسماً از اختیارات محلی

برخوردارند به فعالیتهای خود میپردازنـد. 16 منطقـه به عنوان مجریان کلی در سطح منطقهای شکل گرفتهاند و

توسط شوراها رهبری مـی‌شـوند. منـاطق از طریـق مالیـات بردرآمد تأمین مالی میشوند، همچنین دولت نیز

بخشی از تأمین اعتبار مالی را به عهده دارد. شهرداری‌های محلی مسئول برنامه‌ریـزی و پیشبرد اهداف نظام

تأمین اجتماعی مانند پرستاری در منزل، بهداشت عمـومی، خـدمات دندانپزشـکی و مراقبـت‌هـای بهداشـت

همگانی است.

نروژ:

تنظیم مقررات مربوط به نظارت و پایش کیفیت مراقبـت‌هـا بر عهده دولت است. با تفویض قدرت بـه مقامـات محلـی مـستقل، برنامه‌ریزی در خصوص مراقبـت‌هـای بهداشـتی اولیـه بـه صـورت غیرمتمرکز انجام می‌شود. مقامات ملـی، محلـی و منطقـه‌ای نیـز نقش مهمی در اجرای برنامه تضمین کیفیت مراقبت‌های بهداشـتی و درمانی بر عهده دارند.

ایتالیا:

هرچند که نظام سلامت ملی ایتالیا مدل اکتسابی از NHS انگلستان است، با این وجود تفاوت‌های مهمـی بین NHS و SSN وجود دارد. مثلاً در کشور انگلیس در سال 1948 بیمارستان‌های عمومی و خصوصی وارد سیستم NHS شدند ولی در ایتالیا SSN بیمارستان‌های خصوصی را تحت پوشش قرار نمی‌دهد.

نظام سلامت ایتالیا یک نظام سلامت ملی، ایالت محور است که در سه سطح ملی، ایالتی و محلی سازمان‌دهی شـده اسـت. سـطح ملی مسئول تضمین اهداف عمومی و اصول پایه‌ای سیستم است. ادارات بهداشتی ایالتی مسئول تضمین ارائه بسـته‌هـای مزایـا از طریق شبکه‌های جمعیت محور سازمان‌های مدیریت بهداشتی محلی و بیمارستان‌های دولتی و خصوصی هستند (بیمارسـتان‌هـای حاد و درازمدت، آزمایشگاه‌های تشخیصی، مراکز پرستاری و پزشکان عمومی و متخصص).

حتما بخوانید  پاکسازی پوست در خانه

وزارت بهداشت دارای 5 عملکرد محوری است: برنامه‌ریزی خدمات بهداشتی و درمانی، تـأمین اعتبـار مـالی خـدمات بهداشـتی و درمانی، تنظیم خط‌مشی‌ها، پایش و در نهایت انجام فعالیت‌های تأمین مالی نظیر اخذ مالیات‌های عمومی مرکزی و ایالتی و سایر پرداخت‌ها.

کره جنوبی:

دولت یک نظام کامل برای تـامین و حفـظ سـلامتی برای تمام عمر مردم طراحـی کرده اسـت و در ایـن راسـتا، وزارت سلامت و رفاه اجتماعی، برنامه‌های خود را بـرای هـدایت و توسـعه‌ی برنامه‌های خدمات سلامت عمومی به کار بسته است. برای دست‌یابی به اهداف خود نیز روی نظـام بـازار آزاد تـامین خـدمات سـلامتی و اجرای نظام بیمه‌ی ملی سلامت متمرکز شده است. فدراسیون ملی بیمه پزشکی یـک (National Federation of Medical Insurance-NFMI) بنگاه ویژه است و بر مبنای اصل ٢٧ قانون بیمـه پزشـکی تأسـیس شده است. هـدف عمـده NFMI کمـک در جهـت حفـظ و بهبـود سلامت ملی همگام با بهبود رفاه عمومی از طریق مؤسسه است.

ترکیه:

تشکیلات خدمات بهداشت درمـانی در ترکیـه اساسـاً زیـر مجموعه‌ای از وزارت سلامت(MOH) کشور است که توسط سازمان اجتماعی، دانشگاه‌ها، وزارت دفاع پزشکان خصوصی، دندانپزشکان و داروسازان اداره می‌شود. وزارت بهداشت نیز ارائه دهنده مراقبت‌های بیمارستانی، مراقبت بهداشتی و تنها ارائه کننده خدمات بهداشتی و درمانی است و اگر چه بیمارستان‌های خصوصی نیـز خـدمات ارائـه می‌دهنـد، ولـی ظرفیتـشان کـم اسـت. در سـطح مرکـزی، MOH سیاست‌گذار سلامتی و ارائـه خـدمات بهداشـتی اسـت و در سـطح استانی، خدمات بهداشـتی و درمـانی، از طریـق هیـأت مـدیره‌هـای سلامت استانی که از نظـر مـسئولیت، فرمانـداران اسـتانی هـستند، انجام می‌شود.

ایــران:

وزارت بهداشــت، درمــان و آمــوزش پزشــکی، وظیفــه‌ی سیاست‌گذاری، تنظیم قوانین و برنامه‌ریزی نظام بهداشـت و درمـان را به صورت متمرکـز بـر عهـده دارد. دانـشگاه‌هـای علـوم پزشـکی، مسئول اجرای سیاست‌ها و خط مشی‌های ابلاغ شده از سوی وزارت بهداشــت هــستند. در ســطح بیمارســتان نیــز ریاســت و مــدیریت بیمارستان برنامه و بودجه بیمارستان را برای تصویب به دانشگاه‌های علوم پزشکی پیشنهاد می‌کنند.

برآورد تابع تولید سلامتی در ایران

سیاست خصوصی سازی از دهه 1980 به بعد به‌عنوان راهی در جهت کاهش فشار مالی شرکتهای دولتی بر

بودجه دولت، بالا بردن کارآیی آنها و توانمندسازی بخش خصوصی است.

در تلاش برای رفاه نوع بشر، سلامتی، به عنوان وسیله و هدفی مهم و ارزشمند محسوب می‌شود. از این رو

اقتصاد دانان و سیاست گذاران توجه زیادی در یافتن روش و مکانیزم بهینه برای ارتقای سلامتی جامعه داشته اند.

در  سالیان اخیر این تلاش‌ها تأثیراتی ارزشمند بر روی سلامتی ورفاه انسان ها در بسیاری از نقاط جهان داشته

اند .برای دستیابی به سطوح بالایی از سلامتی شناسایی ماهیت سلامت و همچنین عوامل تاثیر گذار بر آن

مهم ترین نقش را خواهند داشت. در چارچوب تحلیل های اقتصادی می توان گفت که سلامتی به عنوان تابع

تولید است که در آن سلامتی فرد به عنوان ستانده ناشی از نهاده های تولید می باشد . از آنجا که تولید

سلامتی در این  رهیافت منعکس کننده فعالیت ها وانتخاب های افراد یا خانوارها است گفته می شود که تابع

تولید سلامتی یکی از انواع توابع تولید خانوارهای یک جامعه است.

به منظور تخمین تابع تولید سلامتی ، .برآورد کارایی سیستم بهداشتی و شاخص سلامت تا اندازه ای پیچیده به

نظر میرسد برخی از محققین شاخص امید به زندگی در زمان تولد،)که عبارت است از تعداد سالهایی که  نوزاد

تازه متولد شده زندگی خواهد کرد  چنانچه الگوی مرگ ومیر در زمان تولد وی در طول زمان حیات او به همان

شکل باقی بماند.) ، نرخ مرگ و میر و تولد بخصوص برای کودکان و اطفال ،شاخص مخارج بهداشتی سرانه و

شاخص اختلال در سلامتی را برای این منظور پیشنهاد داده و مورد استفاده قرار داده اند . در مطالعات پیشین،

بیش تر از امید به زندگی و نرخ مرگ ومیر و شاخص مخارج بهداشتی سرانه برای برآورد کارایی سیستم

بهداشتی یک جامعه استفاده می شد اما در مطالعات جدید از شاخص “اختلال در سلامتی”(Morbidity)

استفاده می شود.

شهرنشینی:

گسترش شهرنشینی و افزایش جمعیت ساکن در نقاط استاندارد شهری، دسترسی به مراقبت های بهداشتی

،آموزش و غیره را به عنوان عوامل مثبت و آلودگی هوا ،استرس و بیماری های عصبی ناشی از تنش شهرهای

بزرگ همانند ترافیک رابه عنوان عوامل منفی به همراه دارد . در کشورهای جهان سوم افزایش شهرنشینی با

افزایش جمعیت ساکن در حومه شهرهای بزرگ ونقاط غیر استاندارد شهری و افزایش جرم وجنایت همراه بوده

است. «آستر، لویسون، ساراچک» در سال 1969نشان دادند که دو متغیر شاخص صنعتی بودن و شهر نشینی

موجب افزایش آلودگی هوا و آب شده ،تاثیرات منفی برسلامت افراد می گذارند.

صنعتی شدن:

صنعتی شدن جوامع و افزایش شاغلین این بخش نیز تاثیرات متفاوت را درپی خواهد داشت. دسترسی به

امکانات بهداشتی ،بیمه و تامین اجتماعی و غیره از پیامدهای مثبت صنعتی شدن است اما گسترش صنعت نیز

پیامدهای منفی همانند پیامدهای منفی ناشی از شهرنشینی را در پی داشته است (بیمه،2003،ص 174

بحث مخارج سلامت به عنوان معیاری که نشان دهنده ی میزان منابع تخصیص یافته به بخش سلامت است، و

آمارهای مربوط به آن همیشه مورد توجه نظریه پردازان، سیاستگذاران و حرفه ای های بخش سلامت بوده است.

شاخص های مختلفی توسط سازمان های بین المللی بویژه سازمان جهانی بهداشت به منظور نشان دادن

وضعیت مخارج سلامت ارائه می گردد. در ادامه تعدادی از آنها و اخیر ترین آمار مربوط به آن ها برای ایران را

ملاحظه می کنید(آمارها مربوط به سال 2010 میلادی می باشد):

سهم مخارج سلامت از تولید ناخالص داخلی:5,3 درصد

سهم مخارج سلامت دولتی از کل مخارج دولتی(بودجه عمومی) کشور:10,1 درصد

سرانه مخارج سلامت:302(دلار امریکا(نرخ ارز))

سرانه مخارج سلامت دولتی: 121(دلار امریکا(نرخ ارز))

سهم مخارج دولتی سلامت از کل مخارج سلامت:40,2 درصد

سهم مخارج خصوصی سلامت از کل مخارج سلامت:59,8 درصد

سهم پرداخت از جیب از مخارج خصوصی سلامت :97درصد

سهم پرداخت از جیب از کل مخارج سلامت:58 درصد

ایا تابع تولید سلامت در جوامع مختلف به یک شکل است؟

منابع این مطلب:

نقل از روز امد

اسفندیار جهانگرد.محمدرضا رنجبر فلاح. سعیده سرآبادانی تفرشی مقاله اقتصاد مالی و توسعه

علی محمد احمدی، شناسایی چگونگی روش‌های تامین منابع مالی نظام سلامت کشورهای منتخب بین سال‌های 1998-2004- و ارائه ساز و کارهای تولید منابع مالی جدید در نظام سلامت ایران، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، سال هشتم، شماره اول.

من زهرا بانو هستم نویسنده این مقاله دانشجوی علم پزشکی از نوع پیشگیریش
آدرس کوتاه پست
تاریخ: 12 اردیبهشت 1399
بازدید: 254
دسته بندی: اخبار , اقتصادی , سلامت

*

code

کلیه حقوق مادی و معنوی برای سایت عصر مهدویت محفوظ می باشد

طراحی سایت: خلیج وب